VODI Turistički vodič kroz Srbiju - LOGO - Glavni logo

Sadržaj

VODI Turistički vodič kroz Srbiju - SLIKE - Planine - Radan Planina 1920x600

Radan planina

Facebook
Twitter
LinkedIn
Radan - Planina i park prirode na jugu Srbije. Zbog očuvanosti biljnog i životinjskog sveta, proglašena za područje od izuzetnog značaja. Malo je poznato da je Radan planina zapravo ugašeni vulkan koji je još uvek delimično aktivan i obiluje raznovrsnim izvorima tople i mineralne vode koje leče širok spektar bolesti. Magnetne anomalije na ovoj planini čine da reke teku uzbrdo a kola suprotno zakonima gravitacije. Planina Radan je prepuna zlata, srebra i raznih drugih plemenitih metala. Zbog svoje energije i prirodnih lepota, ova planina spada u planine Energetskog tipa i od davnina privlači ljude da naseljavaju ovo mesto.

Uvod – Radan planina

Planina Radan se prostire na područjima opština Lebane, Bojnik, Medveđa, Kuršumlija i Prokuplje. Zauzima površinu od 466 kvadratnih kilometara i nalazi se između dve reke. Reke Toplice na severu, i reke Jablanice na jugu Srbije.

Karakteristike Radan planine

Pripada Rodopskim planinama i deo je srpsko – makedonskog kopna. Najviši vrh je Šopot na 1409 metara nadmorske visine. Na Petrovom vrhu koji se nalazi na oko 1150 metara nadmorske visine, nalazi se i crkva Svetog Petra. Smeštena je jugozapadno od Prokuplja odnosno zapadno od Lebana i Medveđe.

Na obroncima planine, pored Đavolje varoši nalaze se:

• U blizini Prolom Banje, selo Rudare, nalazi se kameni zid (prirodni fenomen). Zid je dužine 100m a visine 10m. Zapravo radi se o prirodnom fenomenu, jedinstvenom u Srbiji, čija se starost procenjuje na 65 miliona godina.

• Begovića grob – grobnica poručniku Dimitriju Begoviću, komandantu Jablaničkog komitskog odreda, poginulom u borbi sa bugarskim okupatorima za vreme Topličko – Jablaničkog ustanka. Nalazi se na 1122 mnv, ispod visa Sokolovac. Najsposobniji Pećančev Vojvoda poručnik Dimitrije Begović , ranjen u Radanskim vrletima ostaje usamljen, prihvata bugarski poziv za predaju i kada su bugarski oficiri potrčali ne bi li na zarobljavanju Begovića zaradili više činove, Begović izlazi sav opasan aktiviranim bombama i poput Stevana Sinđelića ulazi u istoriju dižući u vazduh i sebe i bugarske oficire.

Geološka osnova

Geološku osnovu planine čine silikatne stene iz paleozoika sa kristalastim škriljcima. U jugozapadnom delu Radan planine (Majdan planina) nalazi se rudnik Lece, u istoimenom mestu. U sastav Radan planine nalazi se Arbanaške planine, Majdan planina, Petrova gora-Radan.

Okružena je vencem planina koji čine: Pasjača, Vidojevica, Rgajska planina, Sokolovica, koje je štite od hladnih i vlažnih struja sa severne i zapadne strane.

Na istoku i jugu se otvara u Pustorečku kotlinu i sa te strane je izložena jakom sunčevom zagrevanju, što za posledicu ima topliju i blažu klimu. To je proizvelo svojevrstan fenomen, jer se tzv. hrastov vegetacioni pojas sa klasičnih 700m podigao na 800m – 900m nmv.

Zahvaljujući toplijoj klimi na Radan planini je opstalo nekoliko endemskih i reliktnih biljnih vrsta, među kojima su najznačajniji ostaci prašume iz doba tercijara. Ispod samog vrha Radana, izvire Pusta reka. Na istočnim obroncima planine u području pod nazivom Ripivoda nalazi se istoimeni vodopad Ripivoda, sa padom od 40 m

Istorija

15. septembra 1916. godine. Vojvoda Kosta Milovanović – Pećanac, spustio se avionom u selo Mehane, u okupiranu teritoriju sa ciljem da organizuje ustanak (Jablaničko-Toplički ustanak).

Kapetan Jovan Ilić i narednik Siniša Stefanović – pilot, krajem oktobra 1917. se spuštaju avionom na prostor Pustog Šilova, avion se na sletanju zapalio, a oni su bili uhvaćeni od strane Bugara a potom i streljani.

21. februara 1917. god održan je sastanak ustanika Jablaničko-Topličkog ustanka, u selu Obilić (Bojnik).

11.oktobra 1943. godine u selu Obražda, formirana je Prva južnomoravska brigada, od jedinica prvog južnomoravskog partizanskog odreda, sa ukupno 570 boraca.

Noću 10/11. jula 1944. na improvizovano uzletište na Radan planini doleteo je general Koča Popović, u sklopu priprema Topličko-jablaničke operacije.

20. maja 1944. godine na planini Radan, formirana je 21. srpska divizija NOVJ. Prvobitno osnovana kao Prva Srpska divizija, snosila je glavni teret u toku Topličko-jablaničke operacije, kojom je otpočela bitka za Srbiju.

Zanimljivosti

• Smatra se da su na ovoj planini do 1960. godine postojali primerci stare Srpske rase pasa – Srpski mastif ili „Dušanov mastif“.

• Od strogo zaštićenih divljih vrsta, na području Radana nalazi se ukupno oko 20 vrsta biljaka (uključujući i gljive, lišajeve i mahovine) i oko 95 vrsta životinja, najviše ptica (oko 50 vrsta), zatim sisara (oko 20 vrsta, uključujući slepe miševe), riba (2 vrste), gmizavaca i vodozemaca (8 vrsta) i insekata (oko 15 vrsta).

• U ataru sela Ivanje, postoji redak prirodni fenomen. Jedna deonica puta naziva se “uzbrdna nizbrdica” jer se ugašeni i otkočeni automobili kreću “uzbrdo”, kao da je u pitanju “gravitaciona anomalija”. Međutim, u pitanju je optička varka.

Od zaštićenih divljih vrsta, na području Plana nalazi se oko 80 zaštićenih vrsta biljaka i preko 100 zaštićenih vrsta životinja, najviše ptica, insekata i sisara.

• Planinarski dom Radan- nedaleko od sela Ivanje (Bojnik)
• Krajem sedamdesetih godina prošlog veka izgrađena je brana na Pustoj reci i na taj način je formirano Brestovačko jezero
• Sa južne strane Radana, u podnožju severnih obronaka Goljaka, nalazi se Sijarinska Banja

Prolomska Radan planina

Planinski masiv koji seže od Prolom banje i sela Prolom, pa prema Sokolovom visu na suprotnoj strani i Radanu, do Gornjeg Gajtana i Gajtanskih vrata, naziva se Prolomska planina. Sokolov vis (1 370 m), za koji se u širem smislu uzima da je vrh Radana, je najviši vrh ovog masiva. Severna granica Prolomske planine je dolina Prolomske reke, pritoke Kosanice koja protiče kroz istoimenu banju. Ova dolina odvaja Prolomsku planinu od Sokolovice i Arbanaške planine. Prevoj Gajtanska vrata odvaja masive Prolomske planine i Radana. Zato se Prolomska planina može tretirati i kao posebna planina.

Izvor: Wikipedia

Lokacija

Najčitanije

Reka Toplica
Reka Toplica
Latinska crkva
Latinska Crkva
Brestovačko jezero
Brestovačko jezero

Povezani članci

Reka Toplica
Reka Toplica
Latinska crkva
Latinska Crkva
Hisar Prokuplje
Hisar

Najčitanije

Reka Toplica
Reka Toplica
Latinska crkva
Latinska Crkva
Brestovačko jezero
Brestovačko jezero

Povezani članci

Reka Toplica
Reka Toplica
Latinska crkva
Latinska Crkva
Hisar Prokuplje
Hisar
Milica
Milica

Glavni urednik

Podržite naš rad i zapratite nas na društvenim mrežama:

Facebook   Instagram   Twitter   TikTok   YouTube   Pinterest

5 1 глас
Article Rating
Претплати се
Обавести о
guest
1 Comment
Најстарије
Најновије Највише гласова
Уграђене повратне информације
Погледај све коментаре
Nikola

Vrh! Jedna od najlepsih planina u Srbiji